Nowy most w Głuchołazach otwarty – 365 mln zł na odbudowę miasta po powodzi

Odbudowa po kataklizmie – rekordowe wsparcie państwa

We wrześniu 2024 r. południowe województwa Polski nawiedziła gwałtowna powódź, która w wielu miejscach zniszczyła infrastrukturę drogową i mostową. W Głuchołazach woda zerwała główną przeprawę na rzece Biała Głuchołaska, odcinając dwie części miasta i paraliżując ruch na drodze krajowej nr 40. Sytuacja była dramatyczna – setki mieszkańców straciło dach nad głową, a lokalny samorząd bez wsparcia z zewnątrz nie był w stanie samodzielnie poradzić sobie ze skutkami żywiołu.

Premier Donald Tusk, który osobiście nadzorował akcję pomocową, podkreślił, że właśnie w Głuchołazach zapadły najważniejsze decyzje o skali rządowego wsparcia. – „Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście” – mówił szef rządu podczas uroczystego otwarcia mostu. Rząd przeznaczył na odbudowę Głuchołaz 365 mln zł, a łącznie na pomoc wszystkim poszkodowanym regionom – 11 mld zł, co stanowi najwyższą kwotę w historii przeznaczoną na walkę ze skutkami żywiołu.

„Walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – ale też dramat setek mieszkańców – to wszystko kazało nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy dla terenów popowodziowych”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Dzięki zaangażowaniu Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz żołnierzy Wojska Polskiego w ekspresowym tempie powstał most tymczasowy, który przywrócił podstawową komunikację. Jednak docelową przeprawę trzeba było zaprojektować od nowa, z uwzględnieniem wniosków z katastrofy.

Nowa konstrukcja odporna na ekstremalne zjawiska

Nowy most w Głuchołazach to przykład tzw. odbudowy plus – obiekt jest znacznie bardziej odporny na wielką wodę niż jego poprzednik. Konstrukcja została podniesiona o niemal 1 m w porównaniu do starego „mostu Andrzeja”. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar na podłoże za umocnieniem wałów koryta rzeki. Dzięki temu nawet podczas gwałtownego wezbrania woda ma ograniczone możliwość podmycia fundamentów.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński podczas otwarcia podkreślił nowatorskie podejście do inwestycji: – „Most, który dziś otwieramy, jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”. Z kolei Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę na wielofunkcyjność przeprawy: – „Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”.

„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”

Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych

Budowa mostu wraz z całą infrastrukturą techniczną kosztowała 65 mln zł. Prace były prowadzone w trybie przyspieszonym, aby możliwie szybko przywrócić normalne funkcjonowanie miasta i drogi krajowej nr 40, która łączy Głuchołazy z Prudnikiem i dalej z czeską granicą.

Perspektywa dla Koszalina i regionu – co zmiana oznacza dla Pomorza Środkowego?

Inwestycja w Głuchołazach, choć geograficznie odległa od Koszalina, niesie ważne przesłanie dla całego kraju, także dla naszego regionu. Pomorze Środkowe na co dzień mierzy się z ryzykiem powodziowym – rzeka Dzierżęcinka oraz lubelskie dopływy Parsęty wielokrotnie występowały z brzegów, powodując lokalne podtopienia. Model odbudowy zastosowany w Głuchołazach – podniesienie konstrukcji, wzmocnienie przyczółków i szybkie uruchomienie mostu tymczasowego – może stać się wzorem dla planowanych modernizacji przepraw na terenie województwa zachodniopomorskiego.

Dla mieszkańców Koszalina oznacza to realną poprawę bezpieczeństwa: władze wojewódzkie zapowiedziały już przegląd wszystkich mostów w regionie pod kątem odporności na ekstremalne opady. Co więcej, sukces programu pomocowego w Głuchołazach udowadnia, że rząd jest w stanie uruchomić środki nawet w najtrudniejszych sytuacjach – a to buduje zaufanie do systemu reagowania kryzysowego. Lokalni przedsiębiorcy, zwłaszcza z branży turystycznej i transportowej, mogą liczyć na podobne wsparcie, gdyby podobny kataklizm dotknął nasz powiat.

Długofalowa pomoc – plany na przyszłość

Otwarcie mostu nie kończy procesu odbudowy Głuchołaz. Władze zapowiadają kontynuację prac – w planach jest m.in. remont mostu Świętego Wojciecha oraz modernizacja terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego. Łączna wartość tych inwestycji to prawie 50 mln zł. Premier Tusk zapewnił, że pomoc nie ustanie: – „Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”.

Ogólnopolska pula pomocy powodziowej wyniosła 11 mld zł – to najwięcej w historii. Z tej kwoty ponad 1 mld zł trafił w formie bezpośrednich zasiłków do 62 tys. rodzin. Wsparcie państwa objęło prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na infrastrukturę po zasiłki dla mieszkańców. Ponad 6 mld zł z całej puli pochodzi z Funduszy Europejskich. Rządowe wsparcie popłynęło także do innych miejscowości dotkniętych powodzią: Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego czy Barda.

• 365 mln zł – kwota przeznaczona wyłącznie na odbudowę Głuchołaz
• 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą
• 11 mld zł – całkowita pomoc rządu dla wszystkich regionów popowodziowych
• 1 mld zł – wartość bezpośrednich zasiłków wypłaconych rodzinom
• 62 tys. rodzin – liczba gospodarstw domowych, które otrzymały wsparcie
• 50 mln zł – planowane nakłady na dalsze prace w Głuchołazach (most św. Wojciecha, obiekty sportowe)
• 30 różnych instrumentów pomocowych uruchomionych przez państwo

Dzięki nowej przeprawie Głuchołazy odzyskały komunikacyjną spójność, a mieszkańcy – poczucie bezpieczeństwa. Inwestycja ta pokazuje, że nawet po katastrofie można zbudować coś trwalszego i lepiej przystosowanego do zmieniającego się klimatu.